علائم افسردگی جنسی در مردان و زنان و روش های درمان
افسردگی جنسی چیست؟
«افسردگی جنسی» اصطلاحی است که برای توصیف شرایطی به کار میرود که یکی از زوجین، علاقه خود را به رابطه جنسی از دست داده یا قادر به برقراری ارتباط سالم و کامل نباشد. افسردگی به طور مستقیم بر هورمونها و انتقالدهندههای عصبی مغز تأثیر میگذارد.
این انتقالدهندهها با تأثیر بر مغز، باعث افزایش جریان خون در اندامهای جنسی میشوند. افسردگی عملکرد این اندامها را تا حد زیادی مختل میکند.
در نتیجه مختل شدن عملکرد هورمونها، فرد علاقه خود را به رابطه جنسی از دست میدهد و به هیچ سائق جنسی که همسرش ارسال میکند، پاسخ نمیدهد.
اختلال افسردگی جنسی با کاهش کیفیت زندگی زناشویی، میتواند بر ارتباط عاطفی میان زن و مرد نیز تأثیر بگذارد و گسستهایی را در زندگی مشترک پدید آورد. آگاهی از اینکه در بسیاری از این موارد، مشکلات جنسی ناشی از ناراحتیهای روانی هستند، به زوجین کمک میکند تا درک بهتری از یکدیگر داشته باشند و رفتارهای ناسالمی نظیر سرزنش، تحقیر یا قهر را کمتر از خود نشان دهند.
علائم افسردگی جنسی چیست؟
افسردگی جنسی به صورتهای مختلفی ظاهر میشود. بیشترین اختلالات جنسی که معمولاً در حالت افسردگی جنسی رخ میدهد، شامل موارد زیر است:
بیمیلی جنسی به صورت ناتوانی در شروع رابطه و لذت نبردن از آن.
بروز اختلالات نعوظ در مردان.
ناتوانی در تجربه ارگاسم.
بروز اختلالاتی در انزال نظیر زودانزالی یا دیرانزالی در مردان.
میزان شیوع افسردگی جنسی در زنان بالاتر است. دلیل آن نیز تغییرات هورمونی آنان است. زایمان، یائسگی و قاعدگی بر عملکرد جنسی زنان تأثیرگذار است.
به عنوان مثال، نوعی از افسردگی به نام افسردگی پس از زایمان وجود دارد که در این مواقع، زنان شدت متوسط تا شدید افسردگی و کاهش میل جنسی را تجربه میکنند.
علائم افسردگی جنسی در مردان
اختلال نعوظ.
کاهش میل جنسی و بیعلاقگی به سکس.
ناتوانی در شروع رابطه جنسی یا لذت بردن از آن.
اختلالات انزال مانند زودانزالی و دیرانزالی.
علائم افسردگی جنسی در زنان
خشکی واژن و دردهای مقاربت.
کاهش میل جنسی و بیعلاقگی به سکس.
مشکلات ارگاسم.
عدم تحریکپذیری جنسی.
علت افسردگی جنسی چیست؟
علت افسردگی جنسی به طور کلی شامل تمام مواردی است که میتواند منجر به افسردگی شود یا تحت تأثیر آن قرار گیرد. این موارد عبارتند از:
اضطراب مزمن و فشار روانی زیاد.
یائسگی و مشکلات هورمونی.
دردهای مقاربت، بارداری و زایمان.
درگیریهای طولانیمدت با شریک زندگی.
اعتماد به نفس پایین نسبت به اندامها و تواناییهای جنسی.
اختلالات جنسی و تجربه تجاوز.
مشکلات پزشکی مانند سرطان، دیابت، مشکلات قلبی و غیره.
داروهای ضدافسردگی که به طور منفی بر میل، تحریک یا ارگاسم تأثیر میگذارند:
سیتالوپرام.
اسکیتالوپرام.
فلوکستین.
پاروکستین.
سرترالین.
ونلافاکسین.
داروهای ضدافسردگی که به احتمال کمتری باعث ایجاد عوارض جنسی میشوند:
بوپروپیون.
میرتازاپین.
نفازودون.
ویلازودون.
درمان افسردگی جنسی چگونه است؟
اگر داروهای ضدافسردگی مصرف میکنید و گمان میبرید که علت افسردگی جنسی شما عوارض جانبی این داروهاست، نخستین گام مراجعه به پزشک است. در چنین مواردی، پزشک احتمالاً داروهای دیگری تجویز خواهد کرد که عوارض مخرب داروهای پیشین را نداشته باشد.
احتمال دیگر آن است که پزشک توصیه کند داروی افسردگی خود را پس از برقراری رابطه جنسی مصرف کنید.
علاوه بر موارد دارویی ذکر شده، عوامل دیگری نیز بر افسردگی جنسی تأثیرگذارند و میتوانند زمینه درمان یا کنترل آن را فراهم آورند. این راهکارها عبارتند از:
ورزش کردن (بهویژه تمرینات کگل که به افزایش جریان خون در اندامهای تناسلی کمک میکند).
سبک زندگی سالم (شامل رژیم غذایی مناسب، پرهیز از مصرف الکل و سیگار، کاهش استرس و خواب باکیفیت).
کنترل استرس (با رعایت نکاتی مانند خواب کافی و باکیفیت، مراقبه و انجام تمرینات تنفسی میتوانید از شدت استرس خود بکاهید).
ایجاد تنوع در رابطه جنسی (تنوع در موقعیتهای جنسی، استفاده از شمع و گل برای رمانتیک کردن فضای اتاق خواب و گفتوگو با شریک جنسی درباره علایق میتواند در این زمینه مؤثر باشد).
درمان افسردگی جنسی به روش CBT
یکی از بهترین روشها برای درمان افسردگی جنسی، «درمان شناختی – رفتاری» است. در گام نخست، درمانگر به بیمار اطمینان میدهد که مشکل ایجاد شده «برگشتپذیر» است و نباید تصور کند که فعالیت جنسیاش برای همیشه دچار اختلال شده است.
درمان شناختی رفتاری یا CBT برای افرادی که به دلیل افسردگی دچار کاهش میل جنسی شدهاند، حداقل ۸ جلسه به طول میانجامد. در این روش درمانی، تمرینات خاصی به یک یا هر دو شریک جنسی توصیه میشود که به رفع مشکلات آنها کمک میکند.
