یتیمچه، یکی از غذاهای اصیل و آسان ایرانی است که با وجود نامش، بسیار سالم و مقوی محسوب میشود. این غذای نانی و ساده، گزینهای عالی برای شام و ناهار است و در شهرهای مختلف ایران با جزئیات متفاوت، گاهی با گوشت و گاهی بدون گوشت تهیه میشود. خوشبختانه، این تفاوتها چیزی از خوشمزگی یتیمچه کم نمیکند.
یتیمچه هم برای وعدههای اصلی مناسب است و هم به عنوان یک غذای ساده و سریع برای افراد مجرد یا دانشجویان کاربرد دارد. در ادامه، طرز تهیه یتیمچه بادمجان و سیبزمینی به همراه نکات پخت آن در شهرهای مختلف ایران را از خوش کده میخوانید.
مواد لازم برای تهیه یتیمچه بادمجان (یتیمچه ترکی)
برای تهیه این غذای خوشمزه، مواد زیر را آماده کنید:
بادمجان: ۵۰۰ گرم گوجه فرنگی: ۵۰۰ گرم سیب زمینی: ۲ عدد متوسط فلفل دلمهای: ۱ عدد کوچک سیر: ۲ حبه پیاز: ۱ عدد بزرگ رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری نمک، فلفل و زردچوبه: به مقدار دلخواه
آمادهسازی این غذا حدود ۲۰ دقیقه و زمان پخت آن ۶۰ دقیقه به طول میانجامد. در مجموع، ۸۰ دقیقه برای تهیه یتیمچه زمان نیاز دارید.
طرز تهیه یتیمچه بادمجان
این دستور پخت، یتیمچه تهرانی است. ابتدا بادمجانها را پوست بگیرید و به صورت مکعبی خرد کنید. گوجهفرنگیها را نیز بشویید، پوست بگیرید و رنده کنید یا ریز خرد نمایید. بادمجانهای خرد شده را برای مدتی در آب و نمک قرار دهید تا تلخی آنها گرفته شود و در هنگام پخت، روغن کمتری جذب کنند.
پیازها را نگینی خرد کرده و در مقدار کمی روغن تفت دهید تا سبک شوند. سپس سیر رنده شده را اضافه کنید و کمی تفت دهید تا عطر آن بلند شود. پس از آن، بادمجانهایی که آبکش کرده و خشک شدهاند، به همراه فلفل دلمهای خرد شده را به ترکیب پیاز و سیر اضافه کرده و تفت دهید.
نمک، فلفل و زردچوبه را اضافه کنید و به تفت دادن ادامه دهید. وقتی بادمجان و فلفل دلمهای نرم و طلایی شدند، ۱ قاشق غذاخوری رب گوجه فرنگی را اضافه کرده و تفت دهید تا بوی خامی رب از بین برود. سپس گوجهفرنگیهای پوست گرفته و خرد شده یا رنده شده را اضافه کنید و درب ماهیتابه یا قابلمه را بگذارید تا آب گوجهفرنگی به خورد مواد برود و گوجهها نیز سرخ شوند.
پس از اینکه آب گوجهفرنگی کشیده شد، سیبزمینیهای نگینی خرد شده را اضافه کنید. در نهایت، ۲ لیوان آب جوش روی مواد بریزید و اجازه دهید یتیمچه روی حرارت ملایم به خوبی بپزد و جا بیفتد تا آب آن به میزان دلخواه شما تبخیر شود.
نکات تهیه یتیمچه بادمجان در شهرهای مختلف ایران
یتیمچه تبریزی و ارومیهای
طرز تهیه یتیمچه تبریزی یا آذربایجانی، به عنوان یکی از غذاهای محلی این استان، مشابه روش گفته شده است. با این تفاوت که تبریزیها گاهی برای مقویتر کردن یتیمچه، مقداری گوشت چرخ کرده یا گوشت مرغ به آن اضافه میکنند. در این صورت، گوشت را ابتدا با پیاز تفت داده و سپس سایر مواد را به همین ترتیب اضافه میکنند. افزودن کمی زعفران آب کرده غلیظ نیز عطر و طعم یتیمچه را دوچندان میکند. یتیمچه ارومیه نیز معمولاً با گوشت تهیه میشود.
یتیمچه نیشابوری
یتیمچه نیشابوری دستور پخت جالبی دارد، زیرا در آن از عدس و نخود نیز استفاده میشود. گاهی اوقات کشک و نعنا داغ نیز به مواد یتیمچه نیشابوری اضافه میگردد. عدس یا نخود و حتی در صورت تمایل لوبیا را از شب قبل خیسانده و جداگانه بپزید. سپس در مرحله اضافه کردن آب جوش به یتیمچه، آنها را به سایر مواد اضافه کنید و اجازه دهید تا تمام مواد به خوبی بپزند و جا بیفتند. در نیشابور و برخی نقاط خراسان، پس از پخت، مقداری کشک محلی و نعنا داغ به یتیمچه اضافه میکنند.
یتیمچه شیرازی و کاشانی
طرز تهیه یتیمچه شیرازی مشابه یتیمچه تهرانی است، اما شیرازیها اغلب به جای بادمجان، از کدو سبز استفاده میکنند. یتیمچه کاشانی نیز مانند تهرانی تهیه میشود و در واقع، اضافه کردن سیبزمینی به یتیمچه از دستور پخت کاشانی آن الهام گرفته شده است.
یتیمچه اراکی و شمالی
یتیمچه اراکی نیز جالب است. علاوه بر بادمجان، گاهی از کدو نیز استفاده میشود و در مرحله پخت، گردوی کوبیده شده به آن اضافه میکنند که یک غذای کاملاً گیاهی، لذیذ و مقوی را به ارمغان میآورد. یتیمچه شمالی نکته خاصی ندارد و مشابه همان یتیمچه تهرانی تهیه میشود.
