علائم دیابت چیست؟ این ۱۱ نشانه مهم برای تشخیص دیابت را جدی بگیرید
نشانههای دیابت را جدی بگیرید و سبک زندگیتان را تغییر دهید
۱۴ نوامبر (۲۳ آبان ماه) به عنوان روز جهانی دیابت نامگذاری شده است. این تاریخ، سالروز تولد دکتر بانتیگ، کاشف انسولین است.
هدف از نامگذاری این روز، افزایش آگاهی جهانی درباره بیماری دیابت و اهمیت تشخیص زودهنگام آن است.
قند خونتان را چک کنید
افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، اغلب با برنامه غذایی مناسب، ورزش کردن و دارو، میزان قند خون خود را کنترل میکنند. برای نمایان شدن تأثیر ورزش، رژیم غذایی و داروها، لازم است روزانه با دستگاه قندسنج میزان آن را اندازه بگیرید.
هر فرد مبتلا میتواند به تنهایی از دستگاه قندسنج استفاده کند. با یادداشت روزانه نتایج و ارائه آن به پزشک، تأثیر درمان با دارو برای او مشخص خواهد شد.
تشنگی و تکرر ادرار
تشنگی و تکرر ادرار از قدیمیترین علائم دیابت هستند که بر اثر افزایش میزان قند در خون پدیدار میشوند. هرچه کلیهها برای دفع قند از خون بیشتر تلاش کنند، مایعات بیشتری از بافتهای بدن خارج میشود.
به همین دلیل، بیش از معمول به دستشویی نیاز پیدا میکنید. بدن شما با تشنگی هشدار میدهد که مایعات از دست رفته باید جایگزین شوند. عدم مصرف کافی مایعات منجر به خشکی بدن خواهد شد.
احساس خستگی مفرط
خستگی یکی دیگر از علائم کنترلنشده بودن قند خون است. با افزایش قند خون، قند مازاد به جای ارسال به سلولها، در رگها محبوس شده و عضلات انرژی و سوخت کافی دریافت نمیکنند.
این خستگی در افراد مختلف، نمودهای متفاوتی دارد؛ برخی فقط کمی احساس خستگی میکنند، اما برخی دیگر دچار خستگی مفرط شده و دائماً نیاز به چرت زدن دارند. گاهی اوقات، افراد مبتلا به دیابت پس از یک وعده غذایی مفصل، احساس خستگی شدید میکنند.
ورم دست و پاها
اگر علاوه بر دیابت، به فشار خون نیز مبتلا هستید، هر دوی این بیماریها عملکرد کلیه را در دفع سموم و مایعات مختل میکنند. تورم دست و پاهای شما به دلیل تجمع مایعات در زیر مفاصل و تخلیه ناقص از کلیههاست که نشانهای از اختلال در عملکرد کلیهها است.
مصرف داروهای تجویز شده برای دیابت و فشار خون، عملکرد صحیح کلیهها را تضمین میکند. تغییر برنامه غذایی نیز میتواند مؤثر باشد. با متخصص تغذیه مشورت کنید تا میزان قند خون شما کنترل شود.
سرگیجه شدید
احساس سرگیجه یا سستی از عوارض افت یا افزایش قند خون است. از آنجایی که کارکرد مغز وابسته به گلوکز است، بیتوجهی به افت قند خون خطرناک بوده و تهدیدی جدی محسوب میشود.
یک لیوان آبمیوه بلافاصله افت قند خون را جبران میکند. اما اگر همیشه احساس سرگیجه و سستی دارید، پزشک خود را در جریان قرار دهید؛ شاید داروهای جدید یا برنامه غذایی متفاوتی لازم داشته باشید.
حس سستی و کرختی
آسیب عصبی (معروف به نوروپاتی محیطی) یکی دیگر از علائم قند خون بالا و کنترلنشده است. بیحسی و کرختی در دست و پاها یا عدم احساس درد و تغییرات دما، از علائم آسیبهای عصبی میباشد.
به طور منظم برای معاینات پاهایتان به متخصص مراجعه کنید. افرادی که به نوروپاتی مبتلا هستند، ممکن است تا زمانی که جراحات ناشی از بریدگی و زخم در بدنشان عفونی و حاد نشود، متوجه آن نشوند. یا نسبت به درد فوقالعاده حساس میشوند و حتی ممکن است دردی شدید و دائم را بدون هیچ محرکی تجربه کنند.
مشکلات معده
دیابت همچنین به عصبهایی که وظیفه تخلیه معده، حرکت آرام غذا در طول رودهها و هضم را بر عهده دارند، آسیب میرساند و در کل به دستگاه گوارش آسیب میزند.
هنگامی که شکم در هضم غذا دچار تاخیر میشود، شرایطی به نام «تاخیر در تخلیه معده» یا «فلج ناقص دستگاه گوارش» رخ میدهد. این وضعیت میتواند منجر به مشکلات ناخوشایند گوارشی مانند اسهال، یبوست و بیاختیاری شود.
بسیاری از افراد دیابتی با مشکلاتی نظیر ناتوانی در خوردن و بلعیدن نیز مواجه هستند. کنترل دیابت برای کسانی که دچار تاخیر در تخلیه معده هستند، بسیار دشوارتر است.
قند خون بالا و فشار خون بالا به ساختار حساس چشم آسیب رسانده و تهدیدی جدی برای بینایی محسوب میشوند. پاره شدن رگهای خونی چشم به دلیل دیابت میتواند آسیبهای حاد یا مزمن به شبکیه وارد کند که یکی از دلایل اصلی نابینایی در بزرگسالان است.
دید غیرشفاف، لخته خون در چشم و حساسیت به نور شدید از جمله مشکلاتی هستند که در صورت بروز، باید فوراً به چشمپزشک مراجعه شود. چکاپ منظم چشمان برای حفظ بینایی ضروری است.
کاهش وزن برای کنترل دیابت نوع ۲ همیشه مفید است، اما کاهش وزن سریع و بیدلیل، بدون ورزش، رژیم غذایی یا تغییر در برنامههای روزانه، میتواند از علائم قند خون بسیار بالا باشد. در این شرایط، با افزایش گلوکز، مواد مورد نیاز بدن از طریق ادرار دفع میگردد.
عفونتهای مکرر و برگشتپذیر گاهی از علائم قند خون بالاست. عفونتهای لثه، مجاری ادرار، باکتری و قارچهای پوستی، و در زنان عفونتهای واژن، از شایعترین این موارد هستند.
سایر عفونتها شامل عفونتهای ریوی و دستگاه تنفسی، کلیه، کبد، عفونتهای باکتریایی گوش میانی و عفونتهای سینوسی میشوند.
اگر قند خون کنترل نشود، بهبود زخمها و کبودیهای بدن بسیار کند میشود. هر جراحتی، هرچند کوچک، باید جدی گرفته شود، زیرا در افراد دیابتی خطر عفونت افزایش مییابد.
عفونت به خودی خود دیابت را وخیمتر میکند، چرا که سیستم ایمنی بدن را درگیر مبارزه با آن میسازد.
کنترل دیابت
از پیچیدگیهای دیابت نترسید؛ کافی است برنامهریزیهای درمانی پزشک معالج خود را با دقت اجرا کنید. داروهای خود را مصرف کنید، از برنامه غذایی سالم پیروی کنید و ورزش کنید تا میزان قند خون شما تنظیم شود.
میزان قند خونتان را هر روز در منزل اندازه بگیرید تا از حد مجاز فراتر نرود. سالی دو بار آزمایش قند خون را انجام دهید تا وضعیت سلامت شما مشخص شود.
هر گونه علائم جدید یا غیرمتعارف را به پزشک خود اطلاع دهید. اگر احساس سرگیجه، افت قند خون، حالت تهوع غیرقابل کنترل، گیجی، سستی، کرختی یا دوبینی که رفع نمیشود دارید، حتماً با پزشک خود در میان بگذارید.
اگر قادر به کنترل فشار خون خود نیستید نیز با پزشک خود تماس بگیرید.
